گاهی از خود می پرسیدم چرا پیامبر خدا دشمن ترین دشمنان را نفس آدمی می دانست تا اینکه پاسخی برایش در گلستان یافتم:
بزرگی را پرسیدم در معنای این حدیث که «اَعدی عدوِّک نَفسُک الَّتی بینَ جَنبیکَ». گفت: به حکم آنکه هر آن دشمنی را که با وی احسان کنی، دوست گردد؛ مگر نفس را که چندان که مدارا بیش کنی مخالفت زیادت کند.
مرادِ هر که بر آری مطیع امر تو گشت // خلاف نفس که فرمان دهد چو یافت مراد
(گلستان سعدی، باب هفتم، در تأثير تربيت، حکایت 19)